Het Belgische voetbal in 2030. Deel 3: Maak je club klaar voor de toekomst

Deel 3: Modern voetbalmanagement : sloop de ivoren toren!

Laten we beginnen met het management onder de loep te nemen, omdat vele voetbalverenigingen op om het even welk niveau geleid worden door twee mensen. Of één en een schaduwfiguur. Twee mannen en voor de vzw zijn ook hun partners actief in een functie. Weinig volk, dubbele functies, er loopt heel wat fout. Daarom pleit Stef Van Overstraeten ervoor om alles om te gooien en resoluut te kiezen voor een modern management. Autoriteit is verleden tijd. Het is anderzijds ook lastig om nog mensen te vinden die hun schouders onder het vele en meer en meer complexe werk bij een voetbalclub willen steken. Het is niet meer gewoon besturen, er zijn ook meer maatschappelijke problemen die ingang hebben gevonden bij de club waarmee iets gedaan moet worden. Niet iedereen is daarvoor opgeleid. Toch vinden mensen het nog altijd belangrijk om bij elkaar te komen. Tijdens de coronacrisis is gebleken hoe belangrijk verenigingen zijn. In iedere club die meer dan vier teams heeft, zitten ontluikende of zich volop manifesterende talenten verborgen. Maak gebruik van hen en geef eerst de leiding en daarna de hele vereniging een geweldige boost! Zelfkennis is het begin van alle wijsheid, maar niet iedere bestuurder van een voetbalclub beschikt over voldoende zelfkennis. En dat is zacht uitgedrukt.

De post van voorzitter wordt nog steeds als groots aanzien, terwijl iedereen aan de zijlijn intussen allang weet dat er geen standbeelden te verdienen zijn met de uitoefening van die taak. Bovendien zijn er de voorbije decennia aan vzw’s heel wat bijkomende taken opgelegd die het inschakelen van specialisten vragen, of ten minste de hulp van bijvoorbeeld een sociaal secretariaat als het om de vergoedingen van sommige trainers en spelers gaat. Een vereniging besturen, hoe klein ook, wordt dus niet meer gedaan door mecenassen en hun gevolg. Wanneer zij de stekker uit het stopcontact trekken, is het voorbij. Ze hebben te veel macht in handen. Terwijl iedere gemeente van 15.000 inwoners een voetbalclub verdient, ook al zegt de trend dat ook in Vlaanderen clubs steeds groter worden, er minder clubs zijn dan vroeger en er dus meer afstand moet worden afgelegd om tegen een bal te trappen.

Het is nog niet te laat, kies eieren voor je geld, maak schoon schip, werp de heilige huisjes omver en ga voor een modern management met alvast enkele nuttige tips uit een eerste hoofdstuk van 23 ideeën uit het boek onder de noemer van modern management.

IDEE 2: Professionaliseer: werf een verenigingsmanager aan

Een tekort aan kader zorgt voor kopzorgen bij voetbalbestuurders. Een groot deel van de takenlast kan uit handen gegeven worden en ingevuld door een verenigingsmanager. Het uitvoeren van managementopdrachten wordt zo geprofessionaliseerd. En daar is in de sportwereld en zeker ook de voetbalwereld bij clubs op een lager niveau nood aan. Een stappenplan kan leiden tot de aanwerving van een beroepskracht. Lijst op welke taken niet per se door vrijwilligers moeten worden uitgevoerd, ga ook na welke taken er zijn die niet of niet goed worden uitgevoerd, de zogenaamde witte vlekken. Vermeld in het functieprofiel ook welke kennis, ervaring en scholing nodig zijn. Denk ook na of iemand fulltime in dienst nemen budgetmatig haalbaar is en of het niet beter is om projectmatig mensen in te huren. Grotere voetbalverenigingen zullen nood hebben aan een vaste kracht, daar is meer dan zeker voldoende werk voor. Vaak zijn vrijwillige bestuurders overdag moeilijk bereikbaar of inzetbaar om te vergaderen met stad/gemeente, sponsors, scholen enzovoort. In enkele gevallen zal een verenigingsmanager mogelijk ook door verschillende clubs samen kunnen aangeworven worden, in dezelfde sporttak, of op dezelfde site. Blijf ook communiceren over de invulling van de betaalde jobs, zodat vrijwilligers zich niet achteruitgestoken voelen, of slaaf van de vereniging.  

Creëer dus draagvlak voor de professionalisering.

Maak duidelijk dat er soms (hoge) kwalificaties nodig zijn voor de betaalde job en dat er een meerwaarde is aan het vergoeden van een fulltime of parttime verenigingsmanager. Schakel bij de aanwerving van een personeelslid een sociaal secretariaat in, bijvoorbeeld voor het opstellen van de arbeidsovereenkomsten. Bij onzekerheid omtrent de aangeworven persoon is het misschien interessant om een iets langere proeftijd in het contract op te nemen. 

IDEE 14: Betaal de spelers van het eerste elftal veel minder of níét…

Geef maar toe, de spelers van het eerste elftal nemen een serieuze hap uit het jaarlijkse budget. Dat budget moet zelfs geregeld worden verhoogd of er dient te worden bijgepast wanneer de sportieve resultaten goed zijn. Na enkele jaren van hoogconjunctuur komen de minder vette jaren, die van besparingen, minder geld, minder sponsors, minder volk langs de lijn. Zo gaat het altijd. Een clubgeschiedenis is nooit alleen in een stijgende curve te vatten. Daarom een pleidooi om volwassenen die niet hoger spelen dan eerste provinciale geen vergoeding uit te keren. Het zijn meestal kosten op het sterfhuis. Krijgen ze elders vijf euro meer om te winnen, dan zijn ze weg. Er is ook altijd een opbod tussen clubs omdat ze deze of gene ‘naam’ willen binnenhalen. Wees kritisch en stel de vraag waarom Pier of Pol in de amateurreeksen speelt. Een naam betekent niets en er zijn meer spelers dan clubs. En ze hebben allemaal twee armen en twee benen en hopelijk een stevig hoofd op de gespierde romp. Ik heb me al dikwijls afgevraagd waarom sommige bestuurders een voetbalclub willen leiden. Om zo hoog mogelijk te eindigen is een antwoord. Maar voor wie of wat? Standbeelden zijn er niet mee te verdienen. Een mooie vereniging de dieperik in helpen is wat eerder gebeurt dan dat er monumenten voor verdienstelijke personen worden opgetrokken. In een artikel in de kwaliteitskrant De Standaard uit 2018 was de teneur bij enkele clubs uit de nationale reeksen, maar lager dan de tweede klasse, dat de vereniging levend houden niet lukt zonder een goed draaiende kantine. Ze klagen dat het toeschouwersaantal jaar na jaar is gedaald en geven aan dat de inkomsten uit activiteiten voor de jeugd komen, sponsoring en de kantine. Als er geen volk komt kijken naar het eerste schuift ook de kas van de jeugdkantine door naar het hoofdbestuur, is dus de conclusie. Ze leven met andere woorden boven hun stand, want er wordt heel veel uitgegeven aan volwassen spelers en de jeugd moet dat bijpassen.

In het bewuste artikel geven voorzitters ook toe dat ze elk seizoen geld bijleggen om de rekening te doen kloppen. Lonen van volwassen spelers kosten de kas meer dan veertigduizend euro per seizoen. Een jeugdwerking kostte toen 110.000 euro per seizoen. De som is snel gemaakt, achttien tot twintig spelers lopen met een vierde of meer van de jaarlijkse uitgaven weg bij clubs die een provinciale of interprovinciale jeugdwerking hebben en meer dan 150 jonge spelers tellen. Aan twaalf procent wordt dus in verhouding veel meer besteed dan aan de andere achtentachtig procent. Bijna drie keer zoveel. Dat is eigenlijk totaal onverantwoord. Volgens sporteconoom Trudo Dejonghe, die zijn licht liet schijnen op het amateurvoetbal en in maart 2021 op de website voetbalxprt.com een vooruitblik deed naar 2030, zorgt het opbod onder de clubs die hengelen naar dezelfde spelers er mee voor dat het aantal verenigingen jaar na jaar krimpt. De oorzaak volgens hem is zoals in het kaarten de hand overspelen, of overspending, te veel uitgeven. Lokale clubs vervreemden van hun basis en hun eerste elftal staat volgens Dejonghe te ver van de lokale realiteit. Terug naar de basis moet de trend zijn bij plaatselijke clubs. Terug naar de roots, vorm een gemeenschap binnen de dorpsgemeenschap. Met jongens en meisjes van onder de kerktoren in de arena. Zonder tekengeld, zonder vergoedingen in het zwart uitbetaald, zonder de maandelijkse envelopjes onder tafel. Simpel is het nemen van de beslissing om minder of zelfs helemaal niets meer te betalen niet, gedurfd wel. Er zijn in Vlaanderen al meerdere vierdeprovincialers die ervoor gekozen hebben. En het werkt. Terwijl andere verhalen legio blijven. Over voorzitters en andere mecenassen die de stekker uit hun speeltje trekken omdat het te veel kost, omdat ze het maximum hebben bereikt of om nog andere duistere redenen. Clubs zijn niet van één persoon, maar van een hele groep mensen.

Menselijk kapitaal, daar draait het om. Niet om titels en bekers.

WEDSTRIJD : WIN HET GROTE IDEEENBOEK VOOR AMATEURCLUBS

Wil je als clubbestuurder helemaal klaar zijn voor de toekomst dan is het zeker een aanrader om het boek aan te schaffen! 

Bestellen kan via deze link

Kortelings kan je via VoetbalXprt ook deelnemen aan een prijsvraag en mogelijk win je het boek dan gewoon.   

Bron: Het grote Ideeënboek voor amateurclubs. Auteur Stef Van Overstraeten                                                             In zijn boek 'Het grote ideeënboek voor amateurclubs' wil Stef Van Overstraeten vooral de nodige handvatten aanreiken om de vele voetbalverenigingen die we rijk zijn klaar te maken voor de toekomst. En de toekomst ademt voetbal, wees daar maar zeker van! VoetbalXprt deelt in een reeks van 5 artikels/delen alvast een aantal nuttige tips uit de meer dan 222 ideeen uit het boek. Wil je als clubbestuurder helemaal klaar zijn voor de toekomst dan is het zeker een aanrader om het boek boek aan te schaffen!